10. jun, 2020

Rasisme

Racisme

 

Momenteel is er weer extra veel aandacht voor racisme onder mensen. In de media. Vanwege een afschuwelijke gebeurtenis in Amerika is de aandacht op dit onderwerp wederom versterkt.

Ik vind racisme een heel moeilijk onderwerp. Niet omdat ik zelf niet weet hoe ik erover denk maar omdat het nogal een gevoelskwestie is. En dat blijkt nu ook maar weer. Wat de ene persoon totaal niet racistisch en misschien zelf complimenteus bedoeld, vat de ander op als een racistische belediging.

Zelf geloof ik niet zo in het plaatsen van mensen in hokjes, en zo ben ik ook zeker niet opgevoegd. Het idee van verschillend onder mensen gebaseerd op hun uiterlijk heb ik nooit meegekregen. Ik kan mij ook niet herinneren dat dit veel aan bod kwam in mijn opvoeding, het was gewoon een soort ongeschreven wet die verder niemand in twijfel trok. Het enige 2 voorvallen die ik mij uit mijn jonge jeugd kan herinneren zijn dat ik in de bus mijn moeder vroeg waarom de meneer met donkere huid voor ons in de bus de bovenkant van zijn handen niet waste. Ik denk dat ik toen een jaar of 4/5 moet zijn geweest. Gelukkig was de meneer in kwestie vriendelijk en lachte hij oprecht. Mijn moeder, nooit van haar stuk te brengen, lachte deze uitspraak niet ongemakkelijk weg ofzo. Nee, zij vertelde mij rustig dat mensen met een donkere huid dan wij nu eenmaal lichtere handpalmen en voetzolen hebben en dat dit niks te maken heeft met het wel of niet wassen ervan. Ze legde uit dat waar bij ons de huid iets roziger is, het bij mensen met een donkere huid simpelweg lichter is. Wat mij betreft een prima uitleg, en daar bleef het bij. Voordat mensen nu de aanval inzetten en dingen gaan roepen als ‘’zie je wel, je dacht dat donkere mensen donker waren omdat ze vies waren en zich niet wasten’’ Dat is dus zeker niet wat er in mijn kleine hoofdje omging. Wel dat ik dacht, als je maar vaak genoeg je handen wast dan slijt je huid. Ik met mijn ivoren witte huidskleur als roodharige had wel eens met te hard mijn schmink eraf halen een rozige gloed op mijn huid gekregen, waardoor mijn moeder had gezegd, dan is je bovenste laagje huid eraf, maar dat groeit  weer aan. Mijn beredenering was dus, die meneer heeft zijn huid eraf gewassen.

Dat gezegd hebben, kom  ik op het 2e en laatste huidskleur gerelateerde voorval uit mijn jonge jeugd. Toen ik in de kleuterklas zat hadden wij schoolmelk. Opvallend was dat alle kinderen met een andere huidskleur dan heel blank allemaal voor chocomelk kozen. Ik had 2 hindoestaanse meisjes in de klas, zusjes, en 1 turks jongetje. Dit heb ik een keer tegen mijn moeder gezegd, dat weet ik nog omdat er op de gewone melk pakjes een donker- (vol) of licht blauwe (halfvol) haas stond en op de chocolademelk een bruine. Ik vond die blauwe hazen maar raar en vond een bruine haas veel logischer. En stiekem van ik chocolademelk gewoon lekkerder. Het was in dit geval puur toeval, en misschien wel een kwestie van eetgewoonte vanuit huis dat de donkerdere kinderen geen melk maar chocolademelk kozen. Kan mij zo voorstellen dat in bepaalde culturen melk wat minder aan de orde is in het dagelijkse eetpatroon net als dat met aardappelen, rijst en bijvoorbeeld brood het geval is.

Met bovenstaande wil ik dus aangeven dat ik nooit als kind huidskleur signaleerde. Wel waren wij groot fan van het sinterklaas feest. Toen ik nog in sinterklaas mocht geloven was ‘’zwarte piet’’ nog geen echte discussie zoals nu. Sinterklaas was het hoogtepunt van het jaar, wij vierde dit uitbundiger dan kerst. Het was een feest waarbij wij met gedichten bij de cadeau’s herinneringen ophaalde over het afgelopen jaar en hier eigenlijk altijd wel tranen bij kwamen kijken. Soms van geluk, soms ook van verdriet. Ondanks dat ik dus een enorme liefhebber was van sinterklaas en dus zijn piete baas, heb ik nooit een persoon met een donkere huidskleur zonder pietenpak aangezien voor ‘’zwarte piet’’. Dit heeft in mijn optiek alles te maken met opvoeding en duidelijke uitleg hierover. Voor mij was ‘’zwarte piet’’ niet zomaar een man of vrouw met een donkere huid. Ook hier werd helemaal niet over nagedacht in dat kleine kinderhoofd van mij. Het was een persoon met een nogal bijzonder pak aan, een jutte zak over zijn schouder en vaak in gezelschap van andere net zo uitziende figuren en/of sinterklaas. Het feit dat dit figuur een donkere huidskleur had, dan wel geschminkt, was maar bijzaak. Daarnaast was ‘’zwarte piet’’ mijn held, ik bedoel die man nam altijd snoep en cadeau’s mee. Hij was altijd gezellig, danste, zong, was blij je te zien en hielp die gekke oude man op dat witte paard met die staf een beetje, want ja, waar was sinterklaas zonder zwarte piet. Alle sinterklazen die ik heb gehad in mijn jonge jeugd speelde toch een beetje onnozel en vergeetachtig. Zonder die ‘’zwarte piet’’ was hij maar alleen en waarschijnlijk verdwaald.

Toen een jaar 10 geleden de ‘’zwarte pieten discussie’’ echt aan de orde kwam begreep ik het niet. Nogmaals, dit figuur was mijn held, niks negatiefs aan. En ik had nog nooit een niet ‘’zwarte piet’’ voor ‘’zwarte piet’’ aangezien. Daarnaast was het toch niet echt een belediging dacht ik. Nogmaals de held voor alle kinderen. De man waar sinterklaas niet zonder kan. Ook het hele slavernij verhaal en dat hij dus een slaaf van sinterklaas zou zijn kwam voor mij als pure onzin bij mij binnen. Dit was nieuw voor mij en nooit ook maar 1 seconden in mijn hoofd aan de orde geweest. In mijn jeugd niet maar later ook niet, toen ik wist dat sinterklaas niet écht bestond. Ik werd eigenlijk een beetje boos. Want voor mij gevoel zette mensen die dit riepen juist die oh zo leuke piet in  een verkeerd daglicht. Want iemand voor slaaf uitmaken is natuurlijk niet leuk. Ik zei held, zij zeiden slaaf. De verwarring begon.

Op latere leeftijd ben ik meer in contact gekomen met mensen van een donkerdere huidskleur of met mensen die bijvoorbeeld hun partner in die ‘’groep’’ valt. De meeste mensen kennen mij als empathisch maar eerlijk. Ik zal nooit moedwillig iemand willen beledigen en probeer altijd meerdere kanten van een situatie/verhaal te bekijken. Ik was dus wel geïnteresseerd in het verhaal van de mensen die het volledige positieve figuur in mijn optiek als racistisch en beledigend ervoeren. Misschien was er echt iets was wat ik niet gezien had. Helaas klonken alle argumenten voor mij niet aannemelijk vanuit mijn perspectief. Nogmaals, ik respecteer andere mensen hun gevoelens en wil natuurlijk niet dat mensen zich benadeeld of gekwetst voelen. Maar ik hoop dat die mensen door dit verhaal ook mijn kant van het verhaal zien en zien hoe haaks die mensen hun waarheid op mijn waarheid staat, net als mijn waarheid haaks staat op die van hun. Het zijn verschillende ervaringen en interpretaties. En misschien heb ik hierover dan wel geen recht van spreken omdat mijn huid toevallig ivoorwit is, maar eigenlijk is dat dan ook discriminatie toch? Waarom is mijn mening minder zeggend dan die van een ander puur omdat het mijn huidskleur niet betreft?

 Wat ik dan wel weer belachelijk vind is bijvoorbeeld dat ik in de gemiddeld drogist zo goed als nooit andere kleuren pleisters zie dan wit en ‘’huidskleur’’. Ik zeg ‘’huidskleur’’ omdat ik niemand ken die die kleur huid heeft als die pleisters, maar laten we het even ‘’huidskleur’’ noemen. Dat is nu iets waar ik mij als ‘’blanke’’ al aan kan storen, dus wat zal iemand met een donkere huid daar wel niet van vinden? Dit is iets praktisch. Natuurlijk is het onmogelijk om voor iedereen een passende kleur pleister te maken. Maar waarom dan niet gewoon wit en zwart en klaar. Dan is het niemands ‘’huidskleur’’. Dat zijn dus dingen die ik discriminerend vind.

Als ik bij een mooie donkere vrouw refereer naar het feit dat ik ‘’maar’’ een ‘’kaaskop’’ ben en zij een stuk ‘’tropischer’’ eruit ziet bedoel ik dat alleen maar goed. Onlangs kwam ik er via instagram achter dat dit ook als discriminerend word gevoeld. Ik zet volgens mij een stuk minder gunstig neer als ‘’kaaskop’’ dan dat ik iemand anders doe als ‘’tropisch’’. Dus hoe kan dit nu vervelend zijn? Als mensen dan gaan roepen, nou ben hier geboren hoor, dus ben net zo’n kaaskop als jij, moet ik jullie toch even stoppen. Want geloof me, met dat ‘’tropisch’’ bedoel ik dat je er goed en gezond uit ziet in plaats van dat witte bekkie van mij. Met dat tropisch bedoel ik dat je er op de dansvloer waarschijnlijk soepeler uitziet dan menig bleekscheetje. Is dit dan discriminerend? Misschien een beetje stereotype maar daar is de wereld toch wel aan gewend? Ik ben jaloers op het heerlijke ritme wat mensen met een wat ‘’tropischer’’ uiterlijk hebben. Die heupen kunnen dingen waar mijn lichaam niet toe in staat is hoor!

Al met al wil ik met dit stuk uitleggen dat voor iemand als ik, en ik ben vast niet de enige. Ras/Huidskleur niet aan de orde is, maar dat daarom dus ook betekend dat ik het kwaad van dingen als ‘’zwarte piet’’ en iemand ‘’tropisch’’ noemen niet zie. Dit is gewoon omdat ik het nooit zo heb gezien. Ik ben zelf gepest op school en weet dus echt wel hoe het is als mensen je benadelen door je uiterlijk, iets waar je niks aan kan doen. Dus in zoverre kan ik als blanke vrouw dat stuk van racisme begrijpen. Dat slaat ook nergens op. Ik denk alleen dat de sleutel ligt  bij mensen en dus de kinderen (van nu) hun opvoeding. Ik weiger te geloven dat ik de enige ben die er als kind zo overdacht, en nu zo over denkt. Ik zie geen huidskleur, maar hou wel van zwarte piet. Ik vind pleisters in 1 ‘’huidskleur’’ belachelijk en discriminerend in plaats van een kinderheld die toevallig donker geschminkt is. Ik vind het discriminerend als ik in films over groepjes vrienden 1 of 2 mensen met een donkere huid toegevoegd zie en de ‘’wij zijn niet discriminerend want wij hebben diversiteit toegevoegd in de cast’’ eraf druipt omdat het zo bedacht is. Dat klopt niet, door het zo goed te willen doen word het juist discriminerend. Ik zat vanaf groep 3 tot groep 8 zonder donkere kinderen in de klas. Dat was niet zo bedacht, dat was gewoon toeval. Maar als het een film was geweest had dit zeker de aandacht van de media getrokken. Waarom? De maatschappij inrichting is niet ‘’bedacht’’ maar een toevallige samenkomen van mensen op willekeurige plekken en tijden.

Media en mode moeten een afspiegeling zijn van de maatschappij. Meer diversiteit daarin vind ik heel belangrijk. Maar niet alleen op het gebied van huidskleur, ook van uitingen van religie en maten. Hopelijk zet dat de opvoeders van de toekomst aan het denken en word de wereld elke generatie een betere plek.